Yatılı mı Gündüzlü mü? Hasta ve Yaşlı Bakımında Doğru Modeli Seçmek

Kısa yanıt: Gece de yardıma ihtiyaç duyan, düşme riski yüksek ya da yalnız yaşayan kişiler için genellikle yatılı bakım daha uygundur. Gündüz desteği yeten, geceyi güvenle geçirebilen ve akşamları ailesi yanında olan kişiler için gündüzlü bakım çoğu zaman yeterlidir. En doğru karar, kişinin gece ihtiyaçlarına ve ailenin gerçekçi olarak ne kadar zaman ayırabildiğine bakılarak verilir.

Yatılı bakım nedir?

Yatılı bakımda bakıcı, bakım verdiği kişiyle aynı evde kalır. Gece tuvalete kalkma, ilaç saatleri, huzursuzluk veya ani bir ihtiyaç olduğunda yanında biri bulunur. Haftalık izin günleri ve dinlenme saatleri baştan konuşulmalıdır; yatılı bakıcının da düzenli uykuya ihtiyacı vardır.

Gündüzlü bakım nedir?

Gündüzlü bakımda bakıcı belirli saatlerde gelir, akşam evine döner. Yemek, kişisel hijyen, ilaç hatırlatma, yürüyüş ve ev içi düzen gibi gündüz ihtiyaçlarını karşılar. Gece ise aile ya da başka bir düzen devreye girer.

Hangi durumda hangisi?

Yatılı bakımı düşündüren durumlar

• Gece birden fazla kez tuvalete kalkma veya yardım gerektiren uyanmalar
• Demans/Alzheimer'a bağlı gece huzursuzluğu ya da evden çıkma eğilimi
• Yatağa bağımlılık, düzenli pozisyon değiştirme ihtiyacı
• Yakın zamanda düşme yaşamış olmak
• Ailenin aynı şehirde ya da aynı evde olmaması

Gündüzlü bakımın yeterli olabileceği durumlar

• Kişinin geceyi büyük ölçüde kesintisiz uyuyarak geçirmesi
• Akşam ve gece saatlerinde bir aile üyesinin evde olması
• İhtiyacın daha çok günlük işler, eşlik ve takip ile sınırlı olması
• Ameliyat sonrası kısa bir toparlanma dönemi

Karar vermeden önce sorulacak 6 soru

1. Son bir ayda gece kaç kez yardıma ihtiyaç duyuldu?
2. Evde bakıcının kalabileceği ayrı bir oda var mı?
3. Aile, bakıcının izin günlerinde nasıl bir düzen kuracak?
4. Bakım ihtiyacı kalıcı mı, yoksa birkaç haftalık geçici bir süreç mi?
5. Hekimin veya fizyoterapistin önerdiği bir gece takibi var mı?
6. Bütçe hangi modeli sürdürülebilir şekilde karşılayabilir?

Ücretler neden farklı?

Yatılı ve gündüzlü bakım ücretleri; çalışma saatleri, bakım verilen kişinin bağımlılık düzeyi (yatağa bağımlılık, demans gibi), bakıcının deneyimi, ilçe ve ulaşım gibi etkenlere göre değişir. Aynı ilçede bile teklifler farklı olabilir. Bu yüzden birden fazla teklifi aynı kriterlerle karşılaştırmak en sağlıklı yoldur.

Sıkça sorulan sorular

Gündüzlü başlayıp sonra yatılıya geçilebilir mi?

Evet. İhtiyaç arttıkça modeli değiştirmek sık görülen bir durumdur. Başlangıçta bunu bakıcıyla konuşmak geçişi kolaylaştırır.

Yatılı bakıcının günlük çalışma düzeni nasıl olmalı?

Dinlenme saatleri, izin günleri ve gece kaç kez kalkılacağı baştan yazılı olarak netleştirilmelidir.

Doğru bakıcıyı nasıl bulursunuz?

İhtiyacınızı (yatılı/gündüzlü, ilçe, bakım verilecek kişinin durumu) BiSağlık'ta ücretsiz talep olarak yazın. Kimlik doğrulaması yapılmış bakıcılar size teklif göndersin; teklifleri karşılaştırıp size en uygun kişiyle görüşün.