İdrar kaçırma (üriner inkontinans), pek çok kadının utandığı için doktora bile söylemediği yaygın bir sorundur. Oysa bu durum çoğu zaman tedavi edilebilir ve pelvik taban fizyoterapisi, özellikle bazı tiplerde ilk basamak tedavi yöntemleri arasında yer alır.
Pelvik Taban Nedir?
Pelvik taban, leğen kemiğinin alt kısmında bir hamak gibi uzanan kas ve bağ dokusu grubudur. Mesane, rahim ve bağırsağı destekler; idrar ve dışkı kontrolünde, cinsel fonksiyonda ve gövde stabilitesinde görev alır. Bu kaslar zayıfladığında ya da doğru çalışmadığında idrar kaçırma, sarkma hissi ve bel-kalça ağrıları görülebilir.
İdrar Kaçırma Tipleri
- Stres tipi: Öksürme, hapşırma, gülme, zıplama veya ağır kaldırma sırasında kaçırma.
- Sıkışma (urge) tipi: Ani ve güçlü sıkışma hissi, tuvalete yetişememe.
- Karma tip: Her iki tipin birlikte görülmesi.
Risk Faktörleri
Hamilelik ve vajinal doğum, menopoz, fazla kilo, kronik öksürük, kronik kabızlık, ağır kaldırma gerektiren işler ve yüksek etkili sporlar pelvik taban üzerinde yük oluşturur.
Pelvik Taban Fizyoterapisinde Neler Yapılır?
Değerlendirme, şikayetlerin ayrıntılı dinlenmesiyle başlar; mesane günlüğü tutulması istenebilir. Ardından kişiye özel program hazırlanır:
- Pelvik taban kas eğitimi: Doğru kasın bulunması, kasılması ve gevşetilmesi öğretilir. Kadınların önemli bir kısmı başlangıçta bu kasları doğru kasamaz; bu nedenle rehberlik önemlidir.
- Biofeedback: Kas aktivitesinin ekranda gösterilerek doğru kasılmanın öğretilmesi.
- Elektriksel stimülasyon: Kasılmayı zor sağlayan kişilerde destekleyici olarak kullanılabilir.
- Mesane eğitimi: Tuvalete gitme aralıklarının kademeli olarak uzatılması, sıkışma hissini yönetme teknikleri.
- Yaşam tarzı düzenlemeleri: Sıvı ve kafein tüketimi, kabızlığın önlenmesi, kilo yönetimi.
"Knack" Tekniği
Öksürme veya hapşırmadan hemen önce pelvik taban kaslarını bilinçli olarak kasma alışkanlığıdır. Basit ama stres tipi kaçırmada oldukça faydalı bir tekniktir.
Ne Kadar Sürede Sonuç Alınır?
Kas güçlendirme zaman alan bir süreçtir; düzenli egzersizle genellikle birkaç hafta içinde değişim hissedilmeye başlanır, belirgin iyileşme için ise 3 ay civarında düzenli çalışma önerilir. Süreklilik, sonucun en önemli belirleyicisidir.
Doğum Sonrası Dönem
Doğum sonrası pelvik taban rehabilitasyonu, hem idrar kaçırmayı önlemek hem de karın kaslarındaki ayrılma (diastazis rekti) ve bel ağrısı gibi sorunları yönetmek için değerlidir. Spora dönmeden önce pelvik taban değerlendirmesi yapılması önerilir.
Ne Zaman Doktora Gitmeli?
İdrarda kan, idrar yaparken yanma, ateş, ani başlayan kaçırma veya vajinada ele gelen şişlik varsa önce hekim değerlendirmesi gerekir.
Sonuç
İdrar kaçırma katlanılması gereken bir durum değildir. Pelvik taban rehabilitasyonu alanında deneyimli bir fizyoterapiste BiSağlık üzerinden, isterseniz evde veya online görüşme seçeneğiyle ulaşabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize ve fizyoterapistinize danışınız.