Evde PEG (Beslenme Tüpü) Bakımı: Hasta Yakınları İçin Rehber

PEG (perkütan endoskopik gastrostomi), yutma güçlüğü nedeniyle ağızdan yeterli beslenemeyen hastalarda karın duvarından mideye yerleştirilen bir beslenme tüpüdür. İnme, ileri evre demans, ALS, bazı baş-boyun kanserleri ve nörolojik hastalıklarda sık kullanılır. Evde PEG ile beslenen bir yakınınız varsa, doğru bakım hem komplikasyonları önler hem de hastanın konforunu artırır.

Günlük Tüp Çevresi (Stoma) Bakımı

• İşleme başlamadan önce ellerinizi sabunla yıkayın.
• Tüpün çıktığı cilt bölgesini ılık su ve sabunla, içten dışa doğru dairesel hareketlerle temizleyin.
• Bölgeyi iyice kurulayın; nem, cilt tahrişine ve mantar enfeksiyonuna yol açabilir.
• Hekiminiz veya hemşireniz önermedikçe bölgeye krem ya da pudra sürmeyin.
• İyileşme tamamlandıktan sonra (ekibinizin önerisine göre) tüpün her gün hafifçe döndürülmesi istenebilir; bu, tüpün dokuya yapışmasını önlemeye yardımcı olur.

Besleme Sırasında Dikkat Edilecekler

• Hastayı besleme sırasında ve sonrasında en az 30–60 dakika, başı en az 30–45 derece yukarıda olacak şekilde tutun. Bu, besinin yemek borusuna ve akciğere kaçmasını önler.
• Beslenme ürünlerini oda sıcaklığında verin.
• Beslemeden önce ve sonra tüpü, hekimin önerdiği miktarda su ile yıkayın.
• Besleme hızına ve miktarına, diyetisyen ya da hekimin planına göre uyun.

İlaç Verme

İlaçlar tüpten tek tek verilmeli ve her ilaçtan sonra tüp suyla yıkanmalıdır. Her ilaç ezilemez; özellikle uzatılmış salınımlı ve mide korumalı tabletler ezildiğinde zararlı olabilir. Hangi ilacın nasıl verileceğini mutlaka hekiminize veya eczacınıza sorun.

Tıkanma Olursa

Tıkanma çoğu zaman yetersiz yıkamadan veya iyi ezilmemiş ilaçlardan kaynaklanır. Ilık suyla, zorlamadan, enjektörle hafif basınç uygulanabilir. Tel, iğne veya benzeri cisimlerle tüpü açmaya çalışmayın. Açılmıyorsa sağlık ekibinize başvurun.

Ağız Bakımını Unutmayın

Ağızdan beslenmese de hastanın ağız bakımı günde en az iki kez yapılmalıdır. Kuru ve temizlenmeyen ağız, enfeksiyon ve aspirasyon pnömonisi riskini artırır.

Acil Başvuru Gerektiren Durumlar

• Tüpün yerinden çıkması (stoma kısa sürede kapanabileceği için hızlı başvuru gerekir)
• Tüp çevresinde kızarıklık, şişlik, pürülan akıntı veya kötü koku
• Ateş, karın ağrısı, karında sertlik
• Besleme sırasında öksürük, nefes darlığı
• Tüpten kanlı veya kahve telvesi görünümünde içerik gelmesi

Sonuç

PEG bakımı başlangıçta ürkütücü görünse de doğru eğitimle aileler tarafından güvenle yapılabilir. Evde PEG bakımı, besleme takibi ve eğitim için deneyimli bir evde hemşire arıyorsanız, BiSağlık üzerinden talep oluşturarak onaylı hemşirelere ulaşabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hastanıza özel bakım planı için hekiminize ve hemşirenize danışınız.