İdrar sondası (üriner kateter), mesanedeki idrarın dışarı boşaltılması için idrar yolundan mesaneye yerleştirilen ince bir tüptür. İdrar yapamama, bazı nörolojik hastalıklar, ameliyat sonrası dönem ve ileri bakım gerektiren durumlarda kullanılır. Evde sonda ile yaşayan hastalarda doğru bakım, en sık komplikasyon olan idrar yolu enfeksiyonunu önlemenin anahtarıdır.
Günlük Hijyen
- Sondaya veya torbaya dokunmadan önce ve sonra ellerinizi mutlaka yıkayın, mümkünse eldiven kullanın.
- Sondanın girdiği bölgeyi günde en az bir kez, ılık su ve sabunla nazikçe temizleyin.
- Kadınlarda temizlik önden arkaya doğru yapılmalıdır.
- Erkeklerde sünnet derisi varsa temizlik sonrası geri çekilmiş halde bırakılmamalıdır.
- Sondanın kendisini de giriş noktasından dışa doğru silin.
İdrar Torbası Kullanımı
- Torba her zaman mesane seviyesinin altında tutulmalıdır; aksi halde idrar geri kaçabilir.
- Torba yere değmemelidir.
- Torba, yaklaşık üçte ikisi dolduğunda boşaltılmalıdır.
- Boşaltma ağzı, temiz bir kaba değdirilmeden açılmalıdır.
- Sonda ile torba arasındaki bağlantı gereksiz yere açılmamalıdır; kapalı sistem enfeksiyon riskini azaltır.
- Hortumun katlanmadığından, bükülmediğinden ve hastanın altında kalmadığından emin olun.
Sonda Sabitleme
Sonda, bacağın üst kısmına özel bir tutucu veya bantla sabitlenmelidir. Bu, sondanın çekilmesini ve idrar yolunda tahriş oluşmasını önler.
Sıvı Alımı ve Beslenme
Hekiminizin kısıtlaması yoksa yeterli sıvı alımı, idrarın akışkan kalmasına ve tortu oluşumunun azalmasına yardımcı olur. Kabızlık da sonda üzerinde baskı yaratabileceği için lifli beslenmeye dikkat edilmelidir.
Sonda Değişimi
Kalıcı sondalar, kullanılan ürünün türüne ve hekimin önerisine göre belirli aralıklarla değiştirilir. Sonda takma ve değiştirme işlemi steril teknik gerektirir ve bir sağlık profesyoneli tarafından yapılmalıdır.
Doktora veya Hemşireye Başvurmanız Gereken Durumlar
- Ateş, titreme
- Bulanık, kötü kokulu veya kanlı idrar
- Kasık veya yan ağrısı
- Sonda çevresinden idrar kaçağı
- Birkaç saattir torbaya idrar gelmemesi
- Sondanın yerinden çıkması
- Yaşlı hastalarda ani gelişen bilinç bulanıklığı (enfeksiyonun tek belirtisi olabilir)
Sonuç
Evde sonda bakımı düzenli hijyen ve doğru torba kullanımıyla güvenle sürdürülebilir. Sonda takılması, değişimi ve düzenli kontrol için evde hemşire hizmetine ihtiyacınız varsa BiSağlık üzerinden bulunduğunuz bölgedeki onaylı hemşirelere ulaşabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize danışınız.